Het nieuwe Boek 7: toegelicht

Op 23 september 2026 verscheen Boek 7 ‘Bijzondere contracten’ in het Belgisch Staatsblad. Het moderniseert de regelgeving voor de contracten die ondernemingen dagelijks sluiten, zoals koop, huur, diensten en dading en geldt voor contracten die vanaf 1 september 2027 worden gesloten. In deze eerste bijdrage van een korte reeks schetsen we het kader. De belangrijkste nieuwigheden bespreken we de komende weken één voor één.

1. EEN NIEUW BOEK IN EEN GROTER GEHEEL

Het Burgerlijk Wetboek van 1804 wordt stap voor stap vervangen door een nieuw wetboek in tien boeken. Boek 5 (verbintenissen) geldt sinds 2023 en bevat de algemene bepalingen voor alle contracten. Boek 6 (buitencontractuele aansprakelijkheid) volgde in 2025. Boek 7 voegt daar de specifieke bepalingen aan toe voor de contracten die de wet bij naam regelt, de zogenaamde bijzondere of benoemde contracten.

2. WAT STAAT ER IN BOEK 7?

Boek 7 telt zeven titels:

· Titel 1 bevat de algemene bepalingen.

· Titel 2 regelt de koop en de ruil.

· Titel 3 regelt de huur en de bruikleen (het kosteloos uitlenen van een zaak). Woninghuur en handelshuur blijven in de bestaande afzonderlijke wetgeving geregeld.

· Titel 4 regelt het dienstencontract, met bijzondere bepalingen voor de lastgeving, de bewaargeving in hotels en bepaalde diensten met betrekking tot onroerende goederen, zoals bouwwerken.

· Titel 5 is voorbehouden voor de lening. Die titel is nog leeg en volgt in een afzonderlijke wet.

· Titel 6 regelt de kanscontracten: spel en weddenschap en lijfrente.

· Titel 7 regelt contracten rond een geschil: het sekwester (bewaring van een betwiste zaak door een derde) en de dading (een minnelijke regeling).

3. VIER KRACHTLIJNEN

Volgens de opstellers is Boek 7 geen omwenteling, maar een modernisering langs vier lijnen.

· Vereenvoudiging. De wet regelt alleen wat nodig is. Verouderde of overbodige bepalingen verdwijnen, zoals de verplichting om een dading schriftelijk op te stellen.

· Nieuwe structuur. De aanneming, de lastgeving en de bewaargeving gaan op in één algemeen dienstencontract. De bruikleen sluit voortaan aan bij de bepalingen van de huur.

· Uniformiteit. Koop, huur en diensten krijgen hetzelfde begrip ‘conformiteit’ (beantwoordt wat geleverd wordt aan wat afgesproken en redelijkerwijze verwacht mocht worden?) en vergelijkbare termijnen. Het onderscheid tussen zichtbare en verborgen gebreken verdwijnt.

· Rechtsvergelijking. De tekst houdt rekening met buitenlandse en internationale ontwikkelingen. Zo worden de verschillende koopregimes, zoals de gewone koop, de consumentenkoop en de levering van digitale inhoud, zoveel mogelijk in één geheel samengebracht.

4. AANVULLEND RECHT: UW CONTRACT HEEFT HET LAATSTE WOORD

De bepalingen van Boek 7 zijn in principe aanvullend. Dat betekent dat ze alleen gelden als partijen niets anders hebben afgesproken. Tussen ondernemingen blijft de contractsvrijheid dus de regel.

Een aantal bepalingen zijn wel dwingend, daar kunnen partijen niet van afwijken. Dat geldt vooral voor de bescherming van consumenten, maar bijvoorbeeld ook voor de aansprakelijkheid van aannemers voor gebreken die de stabiliteit van een gebouw bedreigen. Daarnaast blijven de algemene grenzen gelden voor bedingen die aansprakelijkheid uitsluiten en de regels over onrechtmatige bedingen tussen ondernemingen.

Aanvullend recht is echter niet vrijblijvend. Wat uw contract of algemene voorwaarden niet regelen, vult de wet automatisch in en misschien niet zoals u had verwacht.

Nieuw is ook dat het hele Burgerlijk Wetboek voortaan dezelfde definitie van ‘onderneming’ en ‘consument’ gebruikt. Dat maakt duidelijker wanneer de strengere consumentenregelgeving van toepassing zijn.

5. VANAF WANNEER EN VOOR WELKE CONTRACTEN?

Boek 7 treedt in werking op 1 september 2027. Dit heeft als effect dat Boek 7:

· Niet van toepassing is op contracten die vóór 1 september 2027 zijn gesloten. Ze blijven onder het oude recht vallen, ook voor wat er na die datum gebeurt, bijvoorbeeld bij een gebrek dat pas in 2029 opduikt.

· Wel van toepassing is op contracten die op of na 1 september 2027 worden gesloten.

Bewust nu kiezen kan. Omdat de bepalingen grotendeels aanvullend zijn, kunnen partijen de nieuwe regelgeving al vroeger contractueel overnemen, of net bepaalde nieuwigheden uitsluiten.

Een voorbeeld. Een handelaar sluit in november 2026 een leveringscontract van vijf jaar. Dat contract blijft tot het einde onder het oude recht vallen. Een gelijkaardig contract met een nieuwe klant in oktober 2027 valt onder Boek 7. Twee regimes dus, jarenlang naast elkaar. Op overeenkomsten die je nu afsluit anticipeer je dus beter door te bepalen welk recht van toepassing is.

6. VERHOUDING MET ANDERE REGELGEVING

· Boek 5 blijft de basis. De algemene regelgeving over contracten blijft gelden. Boek 7 vult ze aan voor de specifieke contracten en verwijst bijvoorbeeld voor de sancties bij een tekortkoming naar Boek 5.

· Bijzondere wetgeving gaat voor. Het Weens Koopverdrag voor internationale koop, de bepalingen over handelsagentuur, handelshuur en woninghuur, het consumentenrecht en de Wet Breyne blijven gelden.

· Wijzigingen in andere boeken. De nieuwe wet past ook bepalingen in andere boeken aan, onder meer over vertegenwoordiging en belangenconflicten en over het moment waarop het risico overgaat.

· Nog in de pijplijn. Boek 7 is nog niet af. De wetgever werkt nog aan de bepalingen over de lening, die later aan Boek 7 worden toegevoegd. Ook de bepalingen over de overige zekerheden (zoals hypotheek, pand en eigendomsvoorbehoud) en over de verjaring worden nog uitgewerkt. Wij volgen deze ontwikkelingen op en houden u in de loop van deze reeks op de hoogte van alle nieuwigheden.

7. DE BELANGRIJKSTE NIEUWIGHEDEN: WAT BRENGT DEZE REEKS?

In de komende weken bespreken we telkens één onderwerp in meer detail, met concrete aandachtspunten voor uw contracten:

· Koop: één regeling voor alle gebreken, nieuwe termijnen, meer ruimte om aansprakelijkheid te beperken en risico-overgang bij levering.

· Dienstencontract: een basisregeling voor onder meer consultancy, IT, onderhoud en logistiek, met bepalingen over samenwerking, onvoorziene moeilijkheden, aanvaarding en opzegging.

· Lastgeving en vertegenwoordiging: eigen bepalingen voor de beëindiging en een strengere aanpak van belangenconflicten.

· Huur en bruikleen: nieuwe basisregels, bijvoorbeeld voor de verhuur van machines.

· Dading: minder vormvereisten, maar een strikte uitleg van wat partijen hebben geregeld.

· Bouw en vastgoed: bijzondere bepalingen voor bouwcontracten en de verkoop van onroerend goed.

Vragen over wat Boek 7 betekent voor uw contracten? Neem gerust contact met ons op.